• Streaming gitaar liedjes spelen
  • Leer gitaar spelen & gitaarlessen
  • 75.000 leden

Gitaarles: Zelf Toonladders uitzoeken

Zelf Toonladders uitzoeken

Majeur Ionisch

De standaard Majeur ladder is de meest gebruikte ladder in de muziekwereld.
Ik zal daarom de theorie voor toonladders ook aan de hand van deze ladder uitleggen.

C D E F G A B C

De formule is in dit geval heel simpel 1-2-3 4-5-6-7 8. Maar dit wil niet zeggen dat het ook met gelijke stappen oploopt. Tussen de E en F en tussen de B en C kennen wij namelijk geen toon. Praktisch gezien bestaat er geen Eis en ook geen Bis. Theoretisch wel, maar dat laten we even zo!

De oploop van een Ionische toonladder is dus:

         1 2 3 4 5 6 7 8
C -----> C D E F G A B C

heel heel half heel heel heel half

In een Ionische ladder zit tussen de 3de en 4de een halve toon en tussen de 7de en 8ste ook dus:

Een # verhoogt het akkoord of noot met een half bijv.: F wordt Fis
een b verlaagd het akkoord of noot met een half bijv.: G wordt Ges

We nemen bijvoorbeeld de Ionische toonladders van D.

        H        H
---> D E F# G A B C# D
     1 2 3  4 5 6 7  8

zoals bovenaan al staat, zit er tussen de E en de F een halve toon, maar volgens de Ionische toonladders moet je een hele toon, dus word het een F# en tussen de F# en de G hoef je maar een halve toon dus wordt het een G

Hetzelfde geld tussen de B en C wordt dus C# en van C# half toon naar D
Lees het bovenstaande een paar keer goed door, en probeer het te begrijpen

Akkoorden zoeken:
De nummers van de formule in de Ionische toonladder zijn ook nog verbonden met Akkoorden. Deze zijn als volgt:

---> D E F# G A B C# D
     1 2 3  4 5 6 7  8

1. Majeur
2. Mineur (7)
3. Mineur (7)
4. Majeur
5. Majeur (7)
6. Mineur
7. Halfverminderd

Voorbeeld:
1. D Majeur D
2. E Mineur Em maar kan ook met een 7 (septiem) er bij, dus Em7
3. F# Mineur F#m maar kan ook met een 7 (septiem) er bij, dus F#m7
4. G Majeur G
5. A Majeur A maar kan ook met een 7 (septiem) er bij, dus A7
6. B Mineur Bm
7. C# Halfverminderd komt bijna niet voor, maar voor de theorie zal ik zal ik het in het kort uitleggen.

Een halfverminderd akkoord is volluit geschreven: als voorbeeld een C# halfverminderd) C#m7 b5 Dus een mineur akkoord met een kleine zeven en een verlaagde 5 Halfverminderd = (C#m7b5 / Ř) = 1, b3, b5, b7

Dus een Ionische toonladder van D ziet er dus zo uit
1. D
2. Em en/of Em7
3. F#m en/of F#m7
4. G
5. A en/of A7
6. Bm
7. C# Halfverminderd

Dit zijn de akkoorden die in een liedje voor kunnen komen als je hem in D toonsoort wilt spelen. We doen het nog één keer en dan met de toonladder van Bb Formule in de Ionische toonladder heel heel half heel heel heel half

                   H              H
---> Bb C D Eb F G A Bb
       1    2  3  4   5  6 7 8

Tussen de B en C en tussen de E en F kennen wij namelijk geen toon.
Let goed op om dat je nu ook met verlaagde tonen werkt
Tussen Bb en C is dus wel een hele toon, maar tussen D en de E mogen we maar een halve toon dus wordt de E verlaagt naar Eb en tussen de Eb moet er weer een hele toon en wordt dus F en bij de A mogen we maar een halve toon dus een Bb

1. Majeur
2. Mineur (7)
3. Mineur (7)
4. Majeur
5. Majeur (7)
6. Mineur
7. Halfverminderd

1. Bb
2. Cm en/of Cm7
3. Dm en/of Dm7
4. Eb
5. F en/of F7
6. Gm
7. A Halfverminderd, dat heb ik al eerder uitgelegd

Dit zijn de akkoorden die in een liedje voor kunnen komen als je hem in Bb toonsoort wilt spelen.

kruizen (Is’n) of mollen (es’n) uitschrijven
Over dit onderwerp komen nog wel eens discussies los. Sommige mensen vinden het niets uitmaken of je is’n of es’n uitschrijft en andere vinden weer van wel. De waarheid is dat dit praktisch qua klank niets uitmaakt maar theoretisch voor de notatie wel. Daarom leg ik dit nu even uit.

Om te beginnen moet je weten in welke toonsoort het nummer staat en welke variatie daarbij hoort (majeur of mineur). Wanneer dit een majeur-akkoord is, kijk je naar de Ionische ladder van de toonsoort. Het lied staat bijvoorbeeld in E. De Ionische toonladder van E = E F# G# A B C# D# E. Daar worden kruizen (is'n) in geschreven dus gebruik je in je tab ook kruizen Wanneer de toonsoort bijvoorbeeld een F is, waarvan de Ionische ladder F = F G A Bb C D E F is. Dan schrijf je mollen (es'n) uit omdat dat in de toonladder ook wordt gedaan,

In de majeur is één uitzondering, dat is als de toonsoort C (majeur) is.
In deze toonladder vind je namelijk geen kruizen of mollen, toch schrijven we eventuele akkoorden in kruizen uit.

Wanneer de toonsoort een mineur akkoord is, kijk je naar het Parallel liggende majeur akkoord, hieronder vind je een overzicht van de Parallelliggers:

Cb(B) --parallel--> Abm
Db      --parallel--> Bbm
Eb      --parallel--> Cm
Fb(E) --parallel--> Dbm
Gb      --parallel--> Ebm
Ab      --parallel--> Fm
Bb      --parallel--> Gm

C        --parallel--> Am
D        --parallel--> Bm
E        --parallel--> C#m
F         --parallel--> Dm
G        --parallel--> Em
A        --parallel--> F#m
B        --parallel--> G#m

C#      --parallel--> A#m
D#      --parallel--> B#m(Cm)
E#(F) --parallel--> Dm
F#       --parallel--> D#m
G#      --parallel--> E#m(Fm)
A#      --parallel--> Gm
B#(C) --parallel--> Am

Wanneer de toonsoort nu bijvoorbeeld een Bm is kijk je naar de majeur parallelligger welke een D is. In de Ionische ladder van D kennen we kruizen (D = D E F# G A B C# D) dus schrijf je in de toonsoort Bm ook kruizen.

Als je niet precies weet wat de toonsoort van een nummer is. kan ik je vertellen dat je in 98% van de gevallen de toonsoort kan halen uit het eerste akkoord van het refrein.

Schrijf nooit mollen en kruizen in een nummer uit door elkaar het grootste probleem ontstaat wanneer een liedje verschuift van grondtoon. Bijvoorbeeld door een modulatie, hierbij moet je de regels toe passen bij de gemoduleerde toon (verhogen van de toon) Moduleren komt soms voor in een liedje, dan wordt BV het laatst refrein een half of een hele en soms 2 tonen hoger gespeelt, het klink alsof het liedje nog een opkikker krijgt, nog een wordt opgewaardeerd.

Ik hoop dat jullie het nog een beetje kunnen volgen, dus lees het een paar keer door.
Maar hou altijd de Ionische toonladder formule in de gaten je weet wel

heel heel half heel heel heel half
En tussen de B en C en tussen de E en F kennen wij geen toon

Oké, hoe gaan we nu een liedje tabben. Ten eerste moet je leren om je oren goed te gebruiken en goed naar de liedjes te luisteren!!

Een paar tips kan ik wel mee geven:

Speel met een liedje eerst de bas lijn mee, doe net of je de bassist bent, om uit te zoeken in welke toonsoort er wordt gespeelt Als je kunt uitzoeken wat het eerste akkoord is van het Refrein, dan is het 98% zeker dat dat de toonsoort is waar het liedje in gespeelt wordt, als dat een D of een Bb is dan kun je boven zien welke akkoorden er in dat liedje voor kunnen komen.

Ik zelf heb van alle tonen een Ionische toonladder klaar liggen, dus als ik via de baslijn weet wat het eerste akkoord van het Refrein is dan pak ik de toonladder erbij en weet dan gelijk welke akkoorden er in voor kunnen komen 

D setting 1 setting 2
1 D        = X-X-0-2-3-2 / X-5-7-7-7-5 / 10-12-12-11-10-10
2 Em     = 0-2-2-0-0-0 / X-7-9-9-8-7
2 Em7   = 0-2-0-0-0-0 / X-7-5-7-5-7
3 F#m   = 2-4-4-2-2-2 / X-9-11-11-10-9
3 F#m7 = 2-4-2-2-2-2 / X-9-7-9-7-9
4 G        = 3-2-0-0-0-3 / 3-5-5-4-3-3 / X-10-12-12-12-10
5 A         = X-0-2-2-2-0 / 5-7-7-6-5-5
5 A7       = X-0-2-2-2-3 / 5-7-5-6-5-5
6 Bm      = X-2-4-4-3-2 / 7-9-9-7-7-7 / X-X-9-11-12-10
7 C# halfverminderd = X-4-5-4-5-X / X-4-5-4-7-4
Rood zijn de 7 (septiem) variaties

Dit zijn dan wel de basis akkoorden, want er zijn nog wat variaties
Zoals Sus en Add akkoorden, maar daar kom je later wel achter.

Zo hier laat ik het eerst bij, misschien kom ik hier later nog eens op terug, maar probeer dit eerst maar eens uit dan kun je in elkgeval al de akkoorden Tabben (uitzoeken) bij een liedje, en niet vergeten ze hier te posten!!!
Op of aanmerkingen mogen natuurlijk altijd geplaatst worden!!

Groetje kjk
Met dank aan jokyonim_dre
Claim nu je gratis 30 dagen gratis online gitaarles

Gitaarles vragen, suggesties en opmerkingen

JanH

JanH 2009-08-26 20:08:03 / Reply

Hoi koning, ik heb je les  (Zelf toonladders uitzoeken) in de nieuwe opmaak gezet. zou jij nog willen checken of er niks is foutgegaan.

Groetjes Jan oja en van mij krijgt deze les een dikke 5!
Er zijn nog veel tabber die hier wel wat van zouden kunnen opsteken waaronder ik ook  ;)


koning

Koning 2008-03-09 14:03:48 / Reply

Jan, dat is een goede vraag,
en om eerlijk tezijn, ik weet het niet!!

Ik heb mij daar ook nooit in verdiept om de eenvoudige redenen
dat de Ionische toonladder de meest gebruikte toonladder in de muziekwereld is en heb mij daarom alleen maar bezig gehouden
met deze toonladder.

Deze les heb ik van een andere site, en aangepast zo dat ik,
maar ook anderen het makkelijker kunnen begrijpen
vandaar mijn dank aan jokyonim_dre

maar het is wel interessant om dat eens uit te zoeken
of misschien kun jij daar meer over vertellen??

Grt kjk


JanH

JanH 2008-03-09 13:03:17 / Reply

Hoi kjk,

Zo te lezen heb je ook aardig wat kennis van de theoretische kant van de muziek Lachebek. Zoals ik in bovenstaande van je lees gaat het voornamelijk over de Ionische toonladder. Maar hoe weet je nu of een nummer in een andere toonladdersoort is geschreven Verbaasd Want zoals je ook bij de [url=https://www.gitaartabs.nl/index.php?page=les_interval_05&menu=toonladders]toonladders methodes[/url] kunt lezen zijn er vele van deze toonladder soorten (Dorian, Phrygian, Lydian, Mixolydian, Blues etc etc [url=https://www.gitaartabs.nl/index.php?page=les_interval_06&menu=toonladders](meer info)[/url])

Suc6 en bedankt voor de Les
Jan